Spektakel boven verstilling
Het betreden van het Rome van Ridley Scott voelt als het openslaan van een overdadig geïllustreerd geschiedeinsboek, waarin de kleuren bijna van de pagina’s spatten. De sfeer wordt direct gezet door een zekere zwaarte in de beelden; het stof op de slagvelden en de dichte rook van de fakkels creëren een visueel tableau dat bij vlagen doet denken aan de neoklassieke schilderkunst uit de negentiende eeuw. Toch ontbreekt in dit epos de verstilling waar ik in de bioscoopzaal vaak naar hunker. De montage is bij vlagen onrustig en de muzikale omlijsting laat weinig ruimte voor eigen interpretatie of contemplatie.
Inhoudelijk volgt de film de tragische neergang van generaal Maximus, wiens bestaan door de machtswellust van Commodus tot as wordt gereduceerd. Hoewel de thematiek van eer en wraak in de wereldliteratuur diepgeworteld is, wordt het hier met een Amerikaanse voortvarendheid gebracht die de emotionele nuance soms overstemt. De tragedie van zijn vermoorde gezin wordt weliswaar getoond, maar het tempo van de film gunt de kijker nauwelijks de tijd om de werkelijke leegte van dat verlies te doorvoelen. Het acteerwerk is degelijk en de decors zijn ontegenzeggelijk indrukwekkend, maar Gladiator blijft voor mij te veel een spektakelstuk en te weinig een intieme karakterstudie. Voor een lerares die gewend is aan de trage ontplooiing van een roman, voelt deze film als een storm die voorbijraast zonder de diepere lagen van de menselijke ziel echt te beroeren.
