Erik Postma

Kijk, als embedded engineer kijk ik natuurlijk met een net iets andere bril naar dit soort producties dan de gemiddelde bioscoopbezoeker die zich alleen laat meeslepen door de John Williams score. Hoewel The Empire Strikes Back vaak wordt geprezen als het superieure deel, blijf ik struikelen over de fundamentele inconsistenties in de world-building die meer neigen naar space fantasy dan naar robuuste speculatieve fictie. Neem nu de Battle of Hoth. De logistieke absurditeit van AT-AT walkers—mechanisch gezien een nachtmerrie qua stabiliteit en gronddruk—is een overduidelijk geval van 'rule of cool' boven functioneel ontwerp. Waarom zou een galactisch imperium investeren in viervoetige transportmiddelen die simpelweg struikelen over een staalkabel? Dat soort technologische onlogica haalt me direct uit de beleving, vergelijkbaar met hoe ik me stoorde aan de afwezigheid van de Toto-soundtrack in de nieuwe Dune, al was die visueel wel superieur aan Lynch. In de boeken van Asimov, zoals de Foundation-trilogie die ik inmiddels drie keer heb doorgespit, zie je tenminste een poging om de sociopolitieke dynamiek van een galactisch rijk te funderen in een logisch systeem, terwijl we hier te maken hebben met een 'Force' die fungeert als een soort universele deus ex machina voor elk script-technisch probleem. Bespin is dan wel weer interessant vanuit een civieltechnisch perspectief; de atmosferische drukgradiënten in een gasreus zouden de structurele integriteit van Cloud City constant op de proef stellen, maar de film kiest er liever voor om de focus te leggen op een nogal melodramatische vader-zoon onthulling. Het plot rondom Han Solo en de koolstof-invries-procedure roept ook de nodige vragen op over de biologische stabiliteit van de cellen tijdens zo'n abrupt proces. Het is vermakelijk, maar de interne coherentie laat te wensen over voor wie echt harde sci-fi gewend is.

Als embedded engineer kijk ik natuurlijk met een heel specifieke bril naar de failsafe-mechanismen in Dr. Strangelove, zeker omdat ik de brontekst 'Red Alert' van Peter George ook meerdere keren heb doorgenomen. Waar het boek een strakke, bijna klinische techno-thriller is, kiest Kubrick voor een absurdistische satire, wat op zich een gedurfde world-building keuze is, maar voor mijn gevoel de interne consistentie van het militaire protocol soms net iets te veel ondergraaft. Neem nou die CRM 114; het idee dat een systeem zo hermetisch gesloten is dat er geen enkele externe override meer mogelijk is zodra de discriminatorcode is ingevoerd, is vanuit een systeemarchitectonisch standpunt zowel fascinerend als angstaanjagend, al heb ik mijn twijfels of de hardware-redundantie en de foutmarges in de vroege jaren zestig werkelijk zo robuust waren als de film suggereert. De Doomsday Machine van de Sovjets is bovendien het ultieme schoolvoorbeeld van een 'dead man's switch' die fundamenteel verkeerd is geprogrammeerd door het simpelweg negeren van de meest essentiële stap in de rationele speltheorie: de publieke communicatie van het bestaan van het systeem. Het is een logische fout in hun strategische world-building die de hele afschrikkingswaarde technisch gezien volkomen liquideert, wat natuurlijk de pointe van de film is, maar als purist die houdt van de bijna wiskundige precisie van Asimov’s Foundation, voelt het soms als een opzettelijke plot-hole om de komedie te dienen. Ik mis af en toe de 'hard' benadering waarbij systemen falen door hun eigen complexiteit in plaats van enkel door menselijke kolder, al moet ik toegeven dat de manier waarop de B-52 bemanning de beschadigde apparatuur probeert te omzeilen wel erg dicht in de buurt komt van de dagelijkse realiteit van het debuggen van legacy code onder hoge drku.