Jort de Bruin

Kijk, terwijl de gemiddelde bioscoopbezoeker zich tegenwoordig gewillig laat lobotomiseren door de zoveelste Marvel-productie waarbij een man in een spandex pak drie uur lang tegen een tennisbal op een groen scherm schreeuwt, is Intouchables tenminste nog een poging tot menselijkheid. Maar laten we niet doen alsof dit een meesterwerk is. Het is een geraffineerde brok sentimentele chantage die precies weet op welke knopjes er gedrukt moet worden bij een publiek dat te lui is om een echte documentaire over de banlieues van Parijs te kijken.

Het verhaal is zo voorspelbaar dat je de plottwists al ziet aankomen voordat de eerste noot Vivaldi heeft geklonken. We krijgen de klassieke 'rijke blanke man leert weer leven dankzij straatschoffie'-trope voorgeschoteld. Het is klasse-toerisme verkleed als een hartverwarmende komedie. In de boekhandel waar ik werk, zie ik dit soort narratieven ook constant over de toonbank vliegen: pretentieloos vermaak voor mensen die liever niet geconfronteerd worden met de werkelijkheid. De tegenstelling tussen Earth, Wind & Fire en klassieke muziek is zo cliché dat ik er bijna fysieke pijn van kreeg. Driss is de karikautur van de 'levenslustige arme' die de starre aristocratie moet redden.

Natuurlijk, Sy en Cluzet spelen het goed, maar de regie is zo gladgestreken dat elke vorm van rauwe realiteit direct wordt weggepoetst. Het voelt als een Amerikaanse remake van een Franse film die nog niet eens bestond; de totale commercialisering van empathie. Het is de 'comfort food' van de cinema: makkelijk verteerbaar, veel te zoet en je bent het een uur later alweer vergeten. Het is nog steeds duizend keer beter dan de infantiele pulp die Disney ons door de strot duwt, maar dat zegt vooral iets over hoe laag de lat tegenwoordig ligt.

Eindelijk eens iets dat niet aanvoelt alsof het door een zielloos algoritme van Disney is uitgepoept om de aandeelhouders te plezieren. Terwijl het grote publiek braaf in de rij staat voor de dertigste herhaling van een man in een maillot die een paarse alien op zijn gezicht slaat, heb ik me laten onderdompelen in de verstikkende, radioactieve grijstinten van Pripyat. Dit is geen 'content', dit is cinema—ook al verscheen het op een scherm in je huiskamer.

De gruwel van Tsjernobyl wordt hier niet verlaagd tot goedkoop vermaak. Geen heldhaftige oneliners of bombastische Hans Zimmer-clichés om je te vertellen wat je moet voelen. In plaats daarvan krijgen we de gortdroge, bijna bureaucratische horror van een totalitair systeem dat langzaam bezwijkt onder het gewicht van zijn eigen leugens. Jared Harris vertolkt Legasov met precies die juiste hoeveelheid vermoeide, intellectuele wanhoop die ik dagelijks voel wanneer ik een klant in de boekhandel moet uitleggen waarom we de nieuwste Marvel-strip niet verkopen.

De soundtrack is een industrieel, onheilspellend gedreun dat in je botten gaat zitten; mijlenver verwijderd van de generieke orkestrale diarree die je in elke blockbuster hoort. Je voelt de straling bijna door het scherm heen je DNA aantasten. Het is lelijk, het is deprimerend, en het is de noodzakelijke remedie voor een tijd waarin de bioscoop vervuild wordt door CGI-sludge. Natuurlijk, de Britse accenten zijn een tikkeltje pretentieus, maar vergeleken met de intellectuele armoede van de gemiddelde Marvel-film is dit een absoluut baken van integriteit. Een 8, want perfectie bewaren we voor boeken die niemand meer leest.

Eindelijk weer eens iets dat me niet behandelt als een hersendode consument die alleen maar vrolijk wordt van mannen in spandex en groene schermen. Terwijl de massa zich verdringt voor de zoveelste zielloze Marvel-herhaling – ja, ik kijk naar jullie, Disney-slaven – laat Bong Joon-ho zien wat cinema echt betekent. Parasite is geen 'content', het is een mokerslag.

Het gezin Kim dat zich als een virus naar binnen vreet bij de Parks is zo pijnlijk herkenbaar in hun overlevingsdrang. Geen CGI-explosies nodig om de spanning op te bouwen; de architectuur van dat huis doet al het werk. De overgang van zwarte komedie naar die bloedstollende thriller in de kelder? Dat is vakmanschap waar die omhooggevallen regisseurs in Hollywood alleen maar van kunnen dromen terwijl ze hun checks van Kevin Feige verzilveren.

Wat me vooral raakt is hoe deze film de klassenstrijd fileert zonder dat belerende vingertje dat je in westerse 'sociaal bewogen' cinema vaak ziet. Het is rauw, het is ranzig, en het is visueel een genot. Geen enkele frame volet overbodig. Natuurlijk zullen de meeste mensen het 'te traag' vinden omdat er niemand door een muur vliegt, maar dat zegt meer over hun verrotte aandachtsspanne dan over Bong. Het is verfrissend om weer eens een film te zien die een ziel heeft in plaats van een marketingbudget van tweehonderd miljoen. Cinema leeft nog, zolang we dit soort meesterwerken maar blijven beschermen tegen de verstikkende tentakels van de blockbuster-industrie.