The Shining kijken

The Shining is voor mij de definitie van een meesterlijke slow burn. Vergeet de huidige jumpscare-economie waarin films elke vijf minuten een hard geluid nodig hebben om je wakker te houden; Kubrick neemt hier echt de tijd om de waanzin te laten rijpen. Jack Torrance die met zijn gezin in dat gigantische, verlaten Overlook Hotel trekt om zijn writer's block te bestrijden, is het perfecte recept voor psychologische horror.

Wat deze film zo sterk maakt, zijn de visuele keuzes en de sfeeropbouw. De scènes waarin Danny op zijn driewieler door de eindeloze gangen crosst — het geluid dat telkens wisselt tussen het doffe tapijt en de harde houten vloer — creëren een soort hypnotiserende spanning. Geen CGI-rotzooi, maar echte locaties en baanbrekende cinematografie. De bloedstroom uit de lift is nog steeds een van de beste practical effects ooit gefilmd.

Ik hou van de manier waarop de film je, scène voor scène, dieper de isolatie in trekt. Nicholson speelt Jack niet als een slachtoffer, maar als iemand die altijd al een randje had dat door het hotel vakkundig wordt opgezocht. Hoewel Wendy niet je typische 'final girl' is, is haar angst zo tastbaar dat het ongemakkelijk wordt. Geen goedkope trucjes, maar pure, onderhuidse horror die blijft nazinderen als ik na een lange nachtdienst op de kinderafdeling door de stille gangen van het ziekenhuis loop naar de parkeerplaats. Een absolute klassieker.

In 1980 wist men nog hoe men een sfeer moest neerzetten zonder de kijker te vermoeien met overbodige computereffecten. Ik herinner mij de beklemmende gangen van het Overlook Hotel nog goed uit de periode dat ik wekeiljks in de bioscoop zat. Jack Torrance, een man die zijn brood wil verdienen als schrijver, raakt daar de grip op de wrekelijkheid volledig kiwjt. Het is een degelijk stuk vakmanschap, iets wat we vandaag de dag node missen in de zalen. Tegenwoordig dnekt men dat een hoop lawaai en flitsende beelden een film maken, maar Kubrick begreep dat de stilte en de juiste belichting veel effectiever zjin. Als oud-elektricien let ik altijd op de technische afwerking; de symmetrie in de beelden getuigt van een discipline die in de huidige cinema volledig verloren is gegaan. Hoewel de film bij vlagen wat traag van aard is, blijft het een prestatie die de middelmaat van de modrene producties ver overstijgt. Men probeert dit soort spanning nu te kopiëren, maar het resultaat is steevast een slap aftreksel van wat wij vroeger voorgeschoteld kregen. Een film die staat als een huis.

Als inkoper kijk ik altijd kritisch naar de ROI van m’n streaming-abonnementen. Voor de veertien euro die ik inmiddels maandelijks aan Netflix aftik, of die steeds duurdere HBO-bundel, verwacht ik kwaliteit. Kubrick’s The Shining stelt wat dat betreft absoluut niet teleur. Jack Nicholson die langzaam doordraait in dat lege Overlook Hotel is pure efficiëntie: weinig locaties, maar maximale psychologische impact. Het verhaal over zijn writer's block en de isolatie in de bergen grijpt je echt bij de strot. In mijn persoonlijke Excel-lijst staat deze film hoog genoteerd qua 'value-for-subscription'. Vergeleken met de middelmatige troep die tegenwoordig vaak op de platforms wordt gedumpt om het aanbod kunstmatig hoog te houden, is dit een verademing. Je krijgt echt waar voor je geld. Een solide investering van je tijd, zeker als je hem on-demand kunt meepakken zonder extra huurkosten.